Sávakeahtes dáhpáhusat

Sávakeahtes dáhpáhusat

Oahpásmahttin

Sávakeahtes dáhpáhusat

Mátketelefovnnaiguin, neahtain ja áppaiguin lea álki doalahit oktavuođa olbmáiguin, juogadit govaid ja videoid ja vaikko vel čiegusvuođaid nai. Sáhttá juogadit suohtas ja ártegis dilálašvuođaid, gažaldagaide sáhttá oažžut vástádusaid oahppásiin ja apmasiin. Muhto maid dalle go govat maid ledjet sádden iežat olbmái ihtet muhtun earáid mátketelefovnnain? Mot reageret don jus muhtun atná du birra dieđuid vuorddekeahtes ja vugiin jearatkeahttá? Maid barggat jus du nieidaolbmá govva oažžu kommentáraid man ropmi son lea?

Dihtet go ahte?

  • Fákta

      • Digitála givssideapmi
      • Digitála loavkideamit
      • Huma muhtumiin!
      • Váldde eret! Oaččo veahki!
      • Mot hehttet sávakeahtes dáhpáhusaid?
      • Vaššihupman

    Vižžojuvvon duohtavuođas

    • Oahppit filbmejedje doarruma
    • - Mun in nagot šat eambbo
    • Viiddis givssideapmi ohppiid čujuhusas ask.fm
    • Amas ollesolbmot válde oktavuođa
    • Oahppi váidojuvvui politiijaide go givssidii oahpaheaddji
    • Nihttagat neahtas

Bargobihtát

Digaštallan

  1. Soames oahppit vásihit ahte eará oahppit givssidit sin skuvllas. Sáhttá leat givssideapmi neahtas, mobiillas dahje oktii čalmmiid. - Mo sáhttá juohkehaš dis luohkás veahkehit eastadit givssideami iežadet skuvllas? - Berre go gierdat eanet digitála mediain go muđui eallimis? - Ja leat go matge sivat dasa ahte sáhttá láhttet eará láhkai sosiála mediain go muđui? Manne / manne ii? - Lehpet go dii oaidnán čiegus givssideami ovdamearkkaid. Maid? - Evttohehket njuolggadusaid das mo dii háliidehpet olbmot galget láhttet, maiddái go leat Interneahtas dahje geavahit mobiilla. Evttohehket maiddái mo dii sáhttibehtet eastadit sávakeahtes dáhpáhusaid neahtas. - Bivdet ohppiidráđi váldit dán ovdan vai buohkain skuvllas sáhttet leat oktasaš guoddu ja oktasaš njuolggadusat.
  2. Norggas mis lea cealkinfriddjavuohta (loga eanet Sosiála neahtas-fáttá vuolde). - Mearkkaša go cealkinfriddjavuohta ahte sáhtát dadjat ja čállit vaikko maid earáid birra? - Mii lea erohus cealkinfriddjavuođas ja das ahte čállit vealaheaddji áššiid earáid birra? Gokko mannet rievtti mielde ráját?
  3. Soames skuvllat leat gieldán geavaheames mobiilla skuvlaáiggis. - Mo du mielas dat orru? Lea go dat buorre vuohki čoavdit váttisvuođa? Manne / manne ii? - Leat go eará vuogit čoavdit váttisvuođa? Mat?
  4. Olu bivnnuhis bloggárat ožžot fasttes kommentáraid iežaset bloggain. Soapmásat orrot oaivvildeamen ahte jus olmmoš čállá iežas birra neahtas, de ferte gierdat oažžut fasttes kommentáraid. - Maid dii smiehttabehtet dan birra? - Lea go ortnegis čállit negatiivvalaš áššiid earáid birra jus eai dovdda du? Dahje jus čállet áššiid birra masa dii ehpet leat ovttaoaivilis? Gokko mannet ráját?

Bargobihtát

Iežas bargobihtát

  1. Soapmásat čuoččuhit ahte digitála reaiddut leat dagahan álkibun bilidit earáid ovddas ja hárdit ja givssidit earáid. - Maid don oaivvildat? - Šattat go don jálubun go čálát boallobevddiin go jus hálažat njuolgga eará olbmuiguin? Manne / manne it? - Lea go erohus givssideamis ja eará hárdimis? - Leat go don givssiduvvon dahje dovddat go ovttage gii lea givssiduvvon digitála reaidduid bokte nugo mobiila dahje eará? Vai leat go vásihan eará unohisvuođaid? Mii dáhpáhuvai? Muitalit go dan birra ollesolbmui?
  2. Olusat vásihit fasttes kommentáraid dahje unohisvuođaid neahtas. - Jus vásihat unohisvuođaid neahtas, maid dagat? Čiegadat go dan, vai háleštat go soapmásiin dan birra? - Leat go givssidanvuogit mat eai leat nu álkit ollesolbmuide fuobmát? Mat? - Mo du mielas orošii jus don oainnášit govaid Facebookas riegádanbeaidoaluin gosa olles luohkká lea bovdejuvvon earret don? - Leat go don oaidnán ovdamearkkaid diekkár čiegus givssideapmái goassige? - Mo don sáhtát leat mielde eastadeamen diekkár diliid? Mii ovddasvástádusaid dus lea?

Filmmat

Møtet

Ikke alle på internett er den de utgir seg for å være. Denne filmen er laget av Sølvsuper på oppdrag fra Dubestemmer.no

Var det DU som sendte den dritkjipe meldinga?

Du gjorde det kanskje for å være morsom – men hvor morsomt ble det egentlig? Meldingen spredde seg til litt flere enn du ville, ikke sant? Og plutselig er det din skyld at en i klassen ikke tør gå på skolen. Var det virkelig verdt det, eller skulle du ønske du hadde tenkt deg om? Filmen er laget av mikrofilm.

Njuolggadusčálus

Njuolggadusčálus

Opplæringsloven - retten til et godt skolemiljø 

Ifølge opplæringsloven har alle elever rett til et godt fysisk og psykososialt miljø som fremmer helse, trivsel og læring. Dette betyr at skolen har ansvar for at alle elever har en trygg skolehverdag, og at de ikke utsettes for verken fysisk eller psykisk mobbing (se kapittel 9a).

Åndsverkloven § 45c - retten til eget bilde

Fotografi som viser en person kan ikke gjengis eller vises offentlig uten samtykke av den avbildede, unntatt når:
a) avbildningen har aktuell og allmenn interesse,
b) avbildningen av personen er mindre viktig enn hovedinnholdet i bildet,
c) bildet gjengir forsamlinger, folketog i friluft eller forhold eller hendelser som har allmenn interesse,
(---)
Vernet gjelder i den avbildedes levetid og 15 år etter utløpet av hans dødsår.

Sávakeahtes dáhpáhusat

Mátketelefovnnaiguin, neahtain ja áppaiguin lea álki doalahit oktavuođa olbmáiguin, juogadit govaid ja videoid ja vaikko vel čiegusvuođaid nai. Sáhttá juogadit suohtas ja ártegis dilálašvuođaid, gažaldagaide sáhttá oažžut vástádusaid oahppásiin ja apmasiin. Muhto maid dalle go govat maid ledjet sádden iežat olbmái ihtet muhtun earáid mátketelefovnnain? Mot reageret don jus muhtun atná du birra dieđuid vuorddekeahtes ja vugiin jearatkeahttá? Maid barggat jus du nieidaolbmá govva oažžu kommentáraid man ropmi son lea?